Auschwitz-Memento
  • A
  • A+
  • A
Auschwitz-Memento

sierż. Bronisław Żuk ps. „Ster” działacz zgrupowania partyzanckiego Armii Krajowej „Sosienki”, oddziału AK „Garbnik” oraz konspiracji w ramach Narodowych Sił Zbrojnych, następnie w poakowskim zgrupowaniu „Romana”.

14 października 2021

Syn Karola i Heleny z domu Zagrodnik. Urodzony w Oświęcimiu 5 lutego 1922 roku.

Z początkiem niemieckiej okupacji podjął pracę robotnika murarskiego w niemieckiej firmie budowalnej „Feliks”, gdzie pracował do 1941 roku. W związku z tym, że jego matka podpisała volkslistę, również i on, jako niepełnoletnie dziecko znalazł się w tym spisie. Spowodowało to, że w 1941 roku został przymusowo wcielony do Kriegsmarine, w której służył do 1944 roku.

W okresie tej służby odsiedział wyrok 17 miesięcy więzienia za pobicie niemieckiego oficera.

Zdezerterował w czasie odbywania przepustki i wstąpił do zgrupowania partyzanckiego Armii Krajowej „Sosienki”. Przyjął wówczas konspiracyjny pseudonim „Ster”. Szczególnie  w oddziale ceniono jego biegłą znajomość języka niemieckiego i doświadczenie wojskowe.

Poszukiwany przez niemiecką żandarmerię, zagrożony dekonspiracją i aresztowaniem, decyzją kpt. Wawrzyczka „Danuty” przeniesiony został do oddziału AK „Garbnik”. W stopniu sierżanta Armii Krajowej pełnił tam rolę eksperta od obsługi niemieckich karabinów maszynowym MG 34 i MG 42. Za swoją działalność konspiracyjną odznaczony został Krzyżem Walecznych. Po wkroczeniu na obszar ziemi oświęcimskiej i żywieckiej Armii Czerwonej, z obawy przed aresztowaniem wyjechał do ciotki do Łodzi. Powrócił do Oświęcimia i ujawnił się z działalności konspiracyjnej jeszcze w 1945 roku.

Ponownie wstąpił do konspiracji w ramach Narodowych Sił Zbrojnych, następnie  w poakowskim zgrupowaniu „Romana”. Zatrzymany przez Milicję w Oświęcimiu w czerwcu 1946 roku, oddany do dyspozycji Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Białej. Ostatecznie został zwolniony z braku wystarczających dowodów. Opuścił wówczas Oświęcim udając się Pomorze. W 1951 roku wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Szczecinie na podstawie dekretu z 13 czerwca 1946 roku o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych  w okresie odbudowy Państwa skazany na trzy lata więzienia. Karę odsiedział w więzieniach  w Strzelcach, Jaroszowie i Sosnowcu. Wyjechał następnie do Świnoujścia gdzie znalazł pracę operatora w porcie oraz dorywczo jako tłumacz z języka niemieckiego. W 1978 roku starał się o przyjęcie do organizacji ZBoWiD w Szczecinie. Mimo poświadczeń jego konspiracyjnej działalności przez ppłk. Jana Wawrzyczka „Danutę” i plut. Mariana Murzyna „Żbika” otrzymał decyzję odmowną uargumentowaną brakiem wystarczających dowodów na udział w walce  z okupantem z bronią w ręku. Zaniechał dalszych starań o przyjęcie do tej organizacji kombatanckiej.

autor: AD, AG

=================================

Biogram powstał dzięki działalności Stowarzyszenia Auschwitz Memento oraz Centrum Dokumentacji „Nieobojętni spod Auschwitz”. Dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie oraz Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu w ramach programu „Patriotyzm Jutra”