Auschwitz-Memento
  • A
  • A+
  • A
Auschwitz-Memento

Rozalia Chmielniak jej dom kryptonim „Cygański obóz” stał się ważnym punktem kontaktowym partyzantów ZWZ/AK, był to punkt zbiorczy, gdzie gromadzono żywność i leki przeznaczone dla więźniów obozu Auschwitz oraz punkt przerzutowy uciekinierów i nielegalnej poczty.

25 listopada 2021

Urodzona w Nowej Wsi 21 kwietnia 1889 roku. Córka Józefa i Katarzyny z domu Deda.

W Bielanach zamieszkała po ślubie z Wincentym Malcem, który zmarł na emigracji w Stanach Zjednoczonych. W 1914 roku wyszła ponownie za mąż za Józefa Chmielniaka. Z tego związku urodziło się troje dzieci: Emil, Józef i Stefania.

W okresie okupacji czynnie zaangażowana była w działalność konspiracyjną. Dom Chmielniaków stał się ważnym punktem kontaktowym partyzantów ZWZ/AK. Funkcjonował pod kryptonimem „Cygański obóz”. Był to również punkt zbiorczy, gdzie gromadzono żywność i leki przeznaczone dla więźniów obozu Auschwitz oraz punkt przerzutowy uciekinierów i nielegalnej poczty. Rozalia z wielkim poświęceniem organizowała akcję dożywiania, pracujących w pobliżu jej domu komand zewnętrznych. Oprócz posiłków więźniowie w „cygańskim obozie” mogli nawiązać kontakt z organizacjami podziemia niepodległościowego, zwłaszcza z dowodzącym zgrupowaniem partyzanckim „Sosienki” Janem Wawrzyczkiem. Oddała część swojego domu wysiedlonej rodzinie Grunwaldów, których syn Julian również czynnie działał w zgrupowaniu „Sosienki”.  W listopadzie 1944 roku Rozalia wraz z mężem w wyniku denuncjacji została aresztowana przez gestapo
i osadzona w obozie KL Auschwitz jako więzień policyjny – Polizeihäftlinge. W 1945 roku ewakuowana była do obozu Mauthausen. W październiku 1945 roku wróciła do Bielan
z obozu Schörgenhub koło Linzu, gdzie do wyzwolenia pracowała jako krawcowa. Zamieszkała u swojej córki Stefanii w Bielsku. W 1947 roku wyjechała z rodziną do Wrocławia, skąd wróciła po trzech latach. W 1958 roku przeprowadziła się z Wilamowic do Kęt, gdzie mieszkała wraz z córką. Za działalność konspiracyjną odznaczona została Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

autor: AD, MD

=================================

Biogram powstał dzięki działalności Stowarzyszenia Auschwitz Memento oraz Centrum Dokumentacji „Nieobojętni spod Auschwitz”. Dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie oraz Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu w ramach programu „Patriotyzm Jutra”