Auschwitz-Memento
  • A
  • A+
  • A
Auschwitz-Memento

ppor. Kazimierz Wolny ps. „Wilczur”

13 października 2021

Syn Karola, urodzony w Rycerce w dniu 9 września 1920 roku. Był jednym z pierwszych partyzantów ziemi żywieckiej Związku Walki Zbrojnej następnie Armii Krajowej. Posługiwał się pseudonimem „Chart” (vel „Hart”) oraz „Wilczur”. Należał pierwotnie do drużyny konspiracyjnej w rodzinnej Żabnicy, następnie w stopniu kaprala służył w grupie bojowej „Malinka”. Uniknął aresztowania w 1942 roku w wyniku wielkiej wsypy będącej następstwem działalności agentów gestapo Stanisława Dembowicza i Mieczysława Mólki – Choynowskiego. W 1943 roku przeszedł szkolenie sabotażowo – dywersyjne prowadzone przez rtm. Wacława Zdyba „Zawieję”; „Janusza”, Dowodzona przez niego drużyna w sierpniu i wrześniu 1943 roku brała udział w kilku akcjach partyzanckich w ramach intensyfikacji działań konspiracyjnych  w terenie. We wrześniu patrol „Charta” dokonał skoku na niemieckie schronisko na Rysiance gdzie dokonał rekwizycji żywności i ubrań. W drodze powrotnej zaatakował grupę niemieckich żandarmów zabijając jednego z nich, drugiego ciężko raniąc. W październiku „Chart” kierował drużyną w ramach tzw. akcji gospodarczej skierowanej przeciwko niemieckim osadnikom  w Radziechowach. Pod koniec roku awansowany został do stopnia chorążego Armii Krajowej. W lutym 1944 roku na skutek zdrady łącznika o pseudonimie „Fotograf”, został aresztowany przez gestapo u Łajczaków w Żabnicy i osadzony na posterunku policji w Żywcu, następnie  w więzieniu w Bielsku gdzie przebywał ponad trzy miesiące. W bielskiej placówce gestapo poddawano go kilkunastogodzinnym przesłuchaniom, którym towarzyszyło bicie oraz tortury. W maju 1944 roku zorganizował udaną ucieczkę z więzienia, obezwładniając dwóch strażników i uwalniając kolegę z oddziału partyzanckiego Emila Żabnickiego „Bicza”. Uciekł w góry melinując się w terenie na kilka dni, po czym wrócił do pracy konspiracyjnej. Przydzielony został wówczas do zgrupowania „Garbnik” w ramach 2 plutonu „Jawor” dowodzonego przez st.sierż. Józefa Kołacza. Po zrzucie broni i sprzętu, jakie drogą powietrzną otrzymał Okręg Śląski zajął się jej magazynowaniem i rozdysponowywaniem w terenie.  W 1945 roku awansowany został do stopnia podporucznika Armii Krajowej i odznaczony Krzyżem Walecznych. Nie ujawnił swojej wojennej działalności wobec nowych władz, pozostając nadal w konspiracji. Najpierw działał w grupie „Romana” kierowanej przez kpt. Antoniego Płanika. Objął wówczas komendę nad 20 – osobowym plutonem dywersyjnym działającym aktywnie w rejonie Cięcina – Węgierska Górka do października 1945 roku, kiedy to grupa została rozformowana. Początkiem 1946 roku ‘Chart” zebrał kilku dawnych partyzantów „Sosienek” i „Garbnika” i stworzył grupę Ruchu Oporu Armii Krajowej działającą do 1947 roku. Wówczas część partyzantów ujawniła się, część nie zrobiła tego nigdy. Tak postąpił m.in. „Chart”. Zmienił nazwisko na Józef Jeleśniański i tak dotrwał do roku 1990, kiedy wrócił do swoich prawdziwych danych.

autor: MD, AG

=================================

Biogram powstał dzięki działalności Stowarzyszenia Auschwitz Memento oraz Centrum Dokumentacji „Nieobojętni spod Auschwitz”. Dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie oraz Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu w ramach programu „Patriotyzm Jutra”