Auschwitz-Memento
  • A
  • A+
  • A
Auschwitz-Memento

ppor. Jan Stupka w okresie niemieckiej okupacji zaangażował się w akcję pomocową w ramach obwodu oświęcimskiego ZWZ Komitetu Pomocy Więźniom Politycznym Obozu Auschwitz.

30 listopada 2021

Syn Floriana i Magdaleny, urodzony w Krakowie 19 grudnia 1895 roku. Zaangażowany był czynnie w działalność skautową w Oświęcimiu. W 1914 roku wstąpił, jako sekcyjny do II Brygady Legionów Polskich. Przeszedł szlak bojowy w ramach tzw. kampanii karpackiej. W bitwie pod Mołotkowem został ranny w głowę. Powrócił po leczeniu do macierzystej jednostki i walczył dalej w jej szeregach do bitwy pod Rokitną w trakcie, której został ranny
w nogę. Odesłany został wówczas do szpitala na Węgrzech. Po leczeniu, ponownie trafił na front i w 1916 roku trafił do niewoli rosyjskiej, z której powrócił do Oświęcimia w 1921 roku.

Zaangażował się wówczas w pracę społeczną m.in. w szeregach Związku Legionistów Polskich w Oświęcimiu, którego był członkiem oraz prezesem. W 1935 roku wystąpił on z projektem budowy pomnika upamiętniającego Marszałka Józefa Piłsudskiego w Oświęcimiu.

W 1930 roku ochotniczo wstąpił do Oficerskiej Szkoły dla Podoficerów w Biedrusku. Z dniem 1 września 1931 roku otrzymał nominację do stopnia podporucznika piechoty. Rok później za dotychczasową działalność odznaczony został Krzyżem Niepodległości. W 1934 roku wysłany został na kurs zbrojmistrzów do Warszawy i przydzielony do 5 Oddziału Służby Uzbrojenia. W 1939 roku nie otrzymał przydziału mobilizacyjnego.

W okresie niemieckiej okupacji pracował w fabryce lokomotyw w Chrzanowie. Po powołaniu w ramach obwodu oświęcimskiego ZWZ Komitetu Pomocy Więźniom Politycznym Obozu Auschwitz, zaangażował się w akcję pomocową. Zwerbował do niej wielu pracowników fabryki, którzy dostarczali na potrzeby więźniów głównie lekarstwa i ciepłe ubrania transportowane następnie na punkty zbiorcze do Oświęcimia. Udało mu się w całą akcję zaangażować również weterynarza z Chrzanowa, który co jakiś czas przywoził również mięso. Na terenie fabryki organizował również komórkę konspiracyjną ZWZ/AK. Został zatrzymany w miejscu pracy przez gestapo w związku z podejrzeniem działalności pomocowej dla więźniów i pośredniczenia w ich kontaktach z rodzinami. Udało mu się wówczas pozbyć niezauważenie konspiracyjnej korespondencji i po tygodniowej odsiadce dzięki wstawiennictwu dyrektora fabryki został zwolniony. Do końca wojny nie zawiesił swojej działalności.

autor: AD, BoW

=================================

Biogram powstał dzięki działalności Stowarzyszenia Auschwitz Memento oraz Centrum Dokumentacji „Nieobojętni spod Auschwitz”. Dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie oraz Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu w ramach programu „Patriotyzm Jutra”