Auschwitz-Memento
  • A
  • A+
  • A
Auschwitz-Memento

plut. pchor. Marian Mydlarz ps. „Pawełek”, „Krzywonos”, łącznik Związku Walki Zbrojnej Obwodu Oświęcimskiego, adiutant dowódcy oddziału partyzanckiego AK „Sosienki”, łącznik-przewodnik na tzw. „Szlaku Babinicza”.

15 października 2021

Urodzony 25 listopada 1925 roku w Oświęcimiu, syn Jana i Marii z Winiarskich.

W 1940 roku podjął pracę gońca w niemieckiej firmie zajmującej się przygotowaniem terenu pod przyszłą fabrykę chemicznego koncernu IG Farbenindustrie. W dniu 15 maju 1940 roku został zwerbowany do pracy konspiracyjnej w ramach organizacji Związku Walki Zbrojnej Obwodu Oświęcimskiego, jako łącznik. Przyjął wówczas pseudonim „Pawełek”.

W 1942 roku w obawie przed wywózką na roboty przymusowe do Rzeszy, podjął decyzję  o ucieczce i przejściu do ścisłej konspiracji w ramach oddziału partyzanckiego AK „Sosienki”. Zmienił pseudonim, którym dotychczas się posługiwał na „Krzywonos”. Objął funkcję adiutanta dowódcy oddziału kpt. Jana Wawrzyczka, z którym znał się jeszcze z okresu międzywojnia. Po konspiracyjnym kursie Szkoły Podchorążych AK został awansowany do stopnia plutonowego podchorążego. W strukturach obwodu oświęcimskiego Armii Krajowej objął wówczas funkcję szefa sztabu. W 1944 roku przejął dowództwo plutonu specjalnego  o kryptonimie „Drut”, który zajmował się szeroko zakrojoną pomocą dla więźniów obozu Auschwitz. Aktywnie działał również, jako łącznik-przewodnik na tzw. „Szlaku Babinicza” odprowadzając zbiegłych z obozu więźniów w Beskidy.

Zagrożony dekonspiracją i aresztowaniem, w listopadzie 1944 roku przeniesiony został do oddziału partyzanckiego AK „Garbnik”. 10 listopada w trakcie jednej z akcji, grupa kilkunastu partyzantów, wśród których był „Krzywonos” wpadła w zasadzkę urządzona przez oddział SS i policji. W walce, jaka się wówczas wywiązała został postrzelony w prawe udo  i spadł z wysokiej skarpy na skalne podłoże uszkadzając kręgosłup. Znalazł się wówczas pod opieką doktora Lecha Kwiatkowskiego, szefa sanitarnego w obwodzie oświęcimskim AK  i oddziale „Sosienki”, który leczył go incognito m.in. w wadowickim szpitalu.

Za działalność konspiracyjną decyzja Komendy Głównej AK został odznaczony Krzyżem Walecznych i Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami.

W 1945 roku aresztowany został przez funkcjonariuszy NKWD. Udało mu się szczęśliwie uciec i ukryć na dawnych melinach partyzanckich. Ujawnił się 10 października 1945 roku przed Komisją Likwidacyjną byłej Armii Krajowej Okręgu Śląskiego w Katowicach. Wkrótce podjął decyzję o ponownym przejściu do konspiracji i ukrywając się pod nowym pseudonimem „Paweł Liszka” podjął próbę zorganizowania grupy partyzanckiej. Był pod stałą obserwacją funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego i tajnych informatorów do końca lat 50’. W 1994 roku „Krzywonos” odznaczony został Krzyżem Armii Krajowej.

autor: BaW, MD

=================================

Biogram powstał dzięki działalności Stowarzyszenia Auschwitz Memento oraz Centrum Dokumentacji „Nieobojętni spod Auschwitz”. Dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie oraz Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu w ramach programu „Patriotyzm Jutra”