Auschwitz-Memento
  • A
  • A+
  • A
Auschwitz-Memento

plut. pchor. Marian Murzyn ps. „Żbik”

7 października 2021

Syn Wojciecha i Kunegundy z domu Koczur, urodzony w Oświęcimiu 14 czerwca 1922 roku.

Tuż przed wybuchem wojny przebywał w Warszawie, gdzie pobierał naukę zawodu.

We wrześniu 1939 roku ochotniczo walczył w obronie stolicy. Z tych walk przywiózł ze sobą radiostację krótkofalową, którą przekazał dla organizacji konspiracyjnej, jaka powstawała wówczas w Oświęcimiu. Zatrudniony był początkowo w sklepie-restauracji u swojego ojca,  a po wysiedleniu w 1941 roku w żwirowni w Oświęcimiu. Do Związku Walki Zbrojnej wstąpił w 1940 roku przyjmując partyzancki pseudonim „Żbik”. Był współorganizatorem harcerskiej grupy „Orlęta”, w której prowadził szkolenia w zakresie budowy i obsługi broni, działań wywiadowczych, sabotażowych oraz redagowania informacji pochodzących z nasłuchu radiowego i ich kolportaż. Należał również do komórki wywiadu obwodu oświęcimskiego AK i oddziału partyzanckiego „Sosienki”. Zajmował się prowadzeniem akcji wywiadowczej m.in. na węźle kolejowym w Oświęcimiu gdzie nadzorował akcję tzw. „małego sabotażu” oraz  w zakładach chemicznego koncernu IG Farbenindustrie gdzie był zatrudniony jako elektryk. Sporządzał m.in. plany zakładów, schematy ich obrony, rozmieszczenia posterunków straży przemysłowej, systemu zadymiania w trakcie nalotów i elementów obrony przeciwlotniczej. Wykonywana praca umożliwiała mu przeprowadzanie akcji sabotażowych polegających na prowokowaniu awarii w dostawach zasilania. W miarę możliwości wykonywał dla konspiracji zdjęcia zakładowych obiektów oraz terenu obozu w Monowicach. Zaangażował się również  w działalność „Ochronki” nawiązując kontakt z Adamem Niezabitowskim „Hanyś”, który dostarczał pieniądze, lekarstwa i odzież z ZWZ i RGO z przeznaczeniem dla więźniów obozu Auschwitz. Jako żołnierz oddziału „Sosienki” brał udział w wielu akcjach partyzanckich. W 1943 roku został poważnie ranny w głowę, w trakcie akcji likwidacyjnej grupy miejscowych konfidentów. Przez kilka miesięcy leczony był przez konspiracyjnego lekarza Lecha Kwiatkowskiego. W 1944 roku przeniesiony został do oddziału Armii Krajowej „Garbnik”, gdzie brał udział w kursie podchorążych zorganizowanym przez Okręg Śląski AK. Z dniem 11 listopada 1944 roku awansowany został do stopnia plutonowego podchorążego. Po powrocie na teren przyoobozowy włączony został do specjalnej grupy „Straceńców” złożonej z byłych więźniów, którym udało się uciec z obozu Auschwitz. W 1944 roku przeprowadził zamach na życie szefa grupy konfidentów w Oświęcimiu Andrzeja Kaszę, którego zranił. Był czynnie zaangażowany w akcję zabezpieczenia i przerzutu amerykańskiego pilota ratującego się z uszkodzonego samolotu skokiem ze spadochronem, w rejon operacyjny oddziału „Garbnik”.  Decyzją władz Polskiego Państwa Podziemnego odznaczony został Krzyżem Walecznych oraz Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami. Po wkroczeniu na teren Śląska i Małopolski Armii Czerwonej ujawnił się z działalności konspiracyjnej w Katowicach w dniu 15 października 1945 roku. Ponownie przeszedł do konspiracji w ramach ugrupowania Narodowej Organizacji Wojskowej. Ujawnił się w 1947 roku korzystając z ogłoszonej amnestii. Wyjechał następnie na tzw. ziemie odzyskane.

=================================

Biogram powstał dzięki działalności Stowarzyszenia Auschwitz Memento oraz Centrum Dokumentacji „Nieobojętni spod Auschwitz”. Dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie oraz Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu w ramach programu „Patriotyzm Jutra”