Auschwitz-Memento
  • A
  • A+
  • A
Auschwitz-Memento

Konstanty Jagiełło bokser, więzień KL Auschwitz nr 4507 wstąpił do obozowej konspiracji przyjmując pseudonim „Kostek” i „Bezzębny” po ucieczce przekazał plany obozu, szkice z rozmieszczeniem instalacji ochrony obozu, grypsy i wstąpił do oddziału AK Sosienki.

25 listopada 2021

Syn Władysława i Heleny, urodzony 12 lipca 1916 roku w Hucie Żelechowskiej.

Po ukończeniu Szkoły Powszechnej, aby wspomóc swoich rodziców imał się różnych prac dorywczych. Pracował m.in. jako goniec w Zarządzie Głównym Związków Zawodowych Robotników Rolnych RP. W latach 30’ rozpoczął również działalność w Czerwonym Harcerstwie. Kostek obdarzony zdolnościami organizacyjnymi i umiejętnością pracy z młodzieżą, został instruktorem i organizatorem nowych gromad organizacji na warszawskim Żoliborzu. Dodatkowym atutem Kostka było jego zamiłowanie do sportu a zwłaszcza boksu, który czynnie uprawiał w klubach „Skra” i „Prąd”.

W 1936 roku dzięki rekomendacji Stanisława Dubois został przyjęty do Polskiej Partii Socjalistycznej. Po wybuchu wojny we wrześniu 1939 roku opuścił Warszawę zgodnie z apelem płk. Romana Umiastowskiego celem wstąpienia do tworzonych na dalekim zapleczu armii nowych oddziałów rezerwowych. Nie jest jednak do końca pewne czy został zmobilizowany. Początkiem października wrócił do Warszawy przystępując do organizacji konspiracyjnej tworzonej na bazie młodzieży z Czerwonego Harcerstwa. Dla tej działalności poświęcił mieszkanie swojej matki przy ul. Krasińskiego.

1 sierpnia 1940 roku Konstanty Jagiełło został aresztowany przez gestapo i osadzony na Pawiaku. Brutalne śledztwo w czasie, którego wybito mu prawie wszystkie zęby (stąd jego późniejszy pseudonim konspiracyjny „Bezzębny”) nie złamało go i nie zagroziło dalszej działalności konspiracyjnej organizacji. 22 września 1940 roku Kostek w tzw. drugim transporcie warszawskim, trafił do KL Auschwitz, jako więzień o numerze obozowym 4507. Został przydzielony do komanda „dachdekerów”, co dawało mu możliwość poruszania się po obozie. Szybko nawiązał kontakt ze znajdującym się w obozie Stanisławem Dubois i wstąpił do obozowej konspiracji, przyjmując pseudonim „Kostek” i „Bezzębny”.  W 1943 roku został przeniesiony do obozu w Brzezince. Kiedy obozowe gestapo zainteresowało się osobą „Kostka” i jego rolą w obozie, Rada Wojskowa wytypowała go do ucieczki celem przekazania na zewnątrz planów obozu, szkiców z rozmieszczeniem instalacji ochrony obozu oraz grypsów. Ucieczka, podjęta wspólnie z Tomaszem Sobańskim, powiodła się 27 czerwca 1944 roku. Zbiegowie trafili do Zgrupowania „Sosienki”. Po okresie rekonwalescencji Kostek wyjechał do Warszawy, gdzie spotkał się z Kazimierzem Pużakiem i postanowił powrócić pod obóz jeszcze zanim wybuchło powstanie. Złożył przysięgę na ręce kpt. Jana Wawrzyczka, stając się formalnie partyzantem „Sosienek”. Był szczególnie aktywny na tzw. „szlaku Babinicza”, czyli trasie przerzutowej uciekinierów z obozu w Beskidy, w rejon operacyjny oddziału „Garbnik”. Wspólnie z łączniczką „Werą” zajmował się również transportem broni i materiałów wybuchowych dla oddziału „Danuty”. Jego porywczy charakter i chęć bezpośredniej konfrontacji z okupantem sprawiły, że zaczął on działać na własną rękę. 27 października 1944 roku zorganizował akcję przejęcia grupy więźniów z obozu Auschwitz, która niedokładnie opracowana skończyła się tragicznie.

Na konspiracyjnym punkcie w gospodzie Juliana Dusika w Łękach – Zasolu zamiast zbiegów z obozu pojawili się uzbrojeni esesmani. „Kostek” podjął próbę ucieczki, zmierzając do „Orlego Gniazda”. Został zaskoczony przez tyralierę niemieckich żołnierzy i mimo podjęcia walki poległ. Jego ciało przewieziono do obozu.

autor: MD, BaW

=================================

Biogram powstał dzięki działalności Stowarzyszenia Auschwitz Memento oraz Centrum Dokumentacji „Nieobojętni spod Auschwitz”. Dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie oraz Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu w ramach programu „Patriotyzm Jutra”