Auschwitz-Memento
  • A
  • A+
  • A
Auschwitz-Memento

Katarzyna Surma ps. „Maryśka” łączniczka, kolporterska, zajmowała się organizowaniem żywności dla więźniów.

12 października 2021

Córka Franciszka i Marii z Gasidłów, urodzona w Kańczudze 19 kwietnia 1919 roku.

Po ukończeniu Szkoły Powszechnej w Bielanach, pozostała na gospodarstwie swoich rodziców. W celu uniknięcia wywózki na roboty przymusowe do Rzeszy zatrudniła się, jako pracownica dworska w miejscowym majątku Kańczuga.

Do pracy konspiracyjnej zaprzysiężona została w lutym 1940 roku przez Antoniego Szlachcica „Laurę” i st.ogn. Michała Barbachina „Bombę”. Przyjęła wówczas pseudonim „Maryśka”. Pełniła wówczas funkcję łączniczki-kolporterki placówki Kęty, kierowanej przez kpt. Jana Barcika „Sołę” do sąsiednich komórek w Oświęcimiu, Brzeszczach i Wilamowicach. Szczególnie zaangażowała się w działalność Komitetu Pomocy Więźniom Politycznym Obozu Auschwitz, następnie specjalnej komórki oddziału AK „Sosienki” o kryptonimie „Ochronka”. Zajmowała się przede wszystkim organizowaniem żywności przeznaczonej dla więźniów obozu Auschwitz. W tym zakresie ściśle współpracowała z komórką ZWZ/AK funkcjonującą w majątku Manowskich na Kańczudze. W jej rodzinnym domu, w zabudowaniach gospodarczych zorganizowana była przez jej brata Władysława kryjówka, z której korzystali partyzanci, uciekinierzy z obozu oraz przechowywano broń.

10 listopada 1944 roku wraz z rodziną została aresztowana w obławie urządzonej przez SS  i Gestapo. Poddana została 7 tygodniowemu brutalnemu śledztwu w placówce w Oświęcimiu, po czym wraz z innymi zatrzymanymi w tym dniu, przewieziono ją do dyspozycji śledczych  w Mysłowicach (ErsatzPolizei Gefängnis Myslowitz). Po kolejnych przesłuchaniach, końcem 1944 roku ewakuowana została do obozu koncentracyjnego Mauthausen, następnie Schörgenhub, w którym przebywała do dnia 5 maja 1945 roku, kiedy to wyzwolona została wraz z innymi więźniami przez wojska amerykańskie. Wróciła do rodziców w Kańczudze  i w 1948 roku wyszła za mąż za Antoniego Piskorka z Nowej Wsi, u którego pozyskiwała chleb i mąkę z przeznaczeniem dla więźniów obozu Auschwitz.

autor: MD, AG

=================================

Biogram powstał dzięki działalności Stowarzyszenia Auschwitz Memento oraz Centrum Dokumentacji „Nieobojętni spod Auschwitz”. Dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie oraz Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu w ramach programu „Patriotyzm Jutra”