Auschwitz-Memento
  • A
  • A+
  • A
Auschwitz-Memento

Antoni Szlachcic ps. „Laura” w zgrupowaniu AK „Sosienki” podporządkowano mu funkcjonowanie komórki „Lement”, której zadaniem było pozyskiwanie blankietów obowiązujących wówczas dokumentów, legalizujących działalność konspiratorów w oczach okupanta.

30 listopada 2021

Syn Jana i Marii, urodzony 2 marca 1919 roku w Babicach. Maturę złożył w Państwowym Liceum i Gimnazjum im. Królowej Wandy w Krakowie.

Zaangażował się w działalność konspiracyjną w ramach obwodu oświęcimskiego Związku Walki Zbrojnej, pełniąc rolę kuriera do sztabu Okręgu Śląskiego. Posługiwał się pseudonimami „Laura”
i „Huzar”. Zatrudniony był w drogerii u Romana Kwiatkowskiego w Oświęcimiu, jako laborant fotograficzny. Mając dostęp do amatorskich fotografii wykonywanych przez gestapowców
i esesmanów tworzył tajne archiwum codziennego życia, jakie Niemcy wiedli w Oświęcimiu. Wywoływał również zdjęcia robione przez doktora Lecha Kwiatkowskiego „Szarego”, który w ten sposób częściowo dokumentował sprawy związane z funkcjonowaniem obozu. Uniknął aresztowania w 1942 roku w kotle urządzonym przez gestapo u Kwiatkowskiego, udając przypadkowego klienta. Zdecydował się wówczas opuścić Oświęcim. Od tej pory stale przebywał w melinach partyzanckich oddziału „Sosienki” m.in. u rodziny Manowskich i Surmów w Bielanach-Kańczudze oraz u Zygmunta Urbańczyka i Józefa Chlebusa w Osieku. Władysław Kwaśniak, przebywający wspólnie z „Laurą” w melinie u Zygmunta Urbańczyka, wspominał: „[…] pewnego razu […] Antek Szlachcic coś gotował. Była to kora dębu, a może coś podobnego, co również daje intensywny kolor. Chciał się zmienić na rudego, chciał się zakamuflować”.

W zgrupowaniu AK „Sosienki” podporządkowano mu funkcjonowanie komórki „Lement”, której zadaniem było pozyskiwanie blankietów obowiązujących wówczas dokumentów, legalizujących działalność konspiratorów w oczach okupanta. Komórka kierowana przez „Laurę” gromadziła także ubrania cywilne oraz mundury niemieckich formacji, które wykorzystywano następnie przy uwalnianiu więźniów obozu. W ramach operacji „Synteza” zbierał informacje wywiadowcze dotyczące funkcjonowania niemieckiego koncernu IG Farbenindustrie, na podstawie których sporządzał raporty o produkcji zakładów na potrzeby wojenne. Aresztowany został w Brzeszczach w maju 1944 roku w wyniku denuncjacji konfidenta Michalskiego, który, jak się okazało, prowadził podwójną grę wobec konspiracji. Zyskał jej zaufanie, m.in. dostarczając kartki żywnościowe i dokumenty. Szlachcic wszedł z nim w kontakt, zyskując zapewnienie o dostarczeniu pewnej liczby fałszywych dokumentów oraz granatów. W trakcie spotkania doszło do wsypy. „Laura” został osadzony w bloku 11 obozu Auschwitz. Przez cały czas utrzymywał kontakt grypsowy z konspiracją przyobozową oraz z innymi członkami oddziału „Sosienki” których osadzono w bloku 11 po aresztowaniach z listopada 1944 roku. Łączniczka Zofia Gabryś „Wera” wspominała, że miała okazję z nim porozmawiać przed jednym z przesłuchań. Pocieszał ją wówczas: „Zosiu, trzymaj się, nie załamuj, niedługo koniec. Może jakoś przeżyjemy”.

W celu nr 20, pozostawił trwały ślad po sobie pisząc na ścianie: Babice (miejsce jego urodzin), Marian (imię matki) i Laura (pseudonim, jakiego używał w konspiracji). W trakcie ostatniego posiedzenia sądu doraźnego w Auschwitz 5 stycznia 1945 roku skazany został na karę śmierci. Rozstrzelano go dzień później w krematorium nr V w Brzezince.

 autor: AG, BaW

=================================

Biogram powstał dzięki działalności Stowarzyszenia Auschwitz Memento oraz Centrum Dokumentacji „Nieobojętni spod Auschwitz”. Dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie oraz Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu w ramach programu „Patriotyzm Jutra”